Jacob Böhme ve ebediyet fikri

Bu paylaşım hakkında bir kaç not daha ekliyorum:

Böhme doğayı yedi özellik veya süreç olarak tanımlamış. Bu süreçler zaman içinde değil, ebediyette gerçekleşir, demiş.

Ebediyet kelimesini çok kullanıyor ama nasıl tanımlıyor bilmiyorum. Tanımlamış mı?Bilmiyorum.

İnsan aklının anlayamayacağı bir şey bu, ebediyet. Zamanla bir ilişkisi var. Ama insanlar için ebediyet sadece akademik bir kavram çünkü biz ebedi değil ölümlüyüz. Benzer kelimeler var, mesela, sonsuz gibi. Ama arada fark var.

Ebediyet hakkında şu söylenmiş:

Bizim zayıf aklımız şeyleri sıralamadan anlayamaz. Fakat işin aslı başkadır. Ebediyette birbirini izleme yoktur, herşey dairesel hareket halindedir. Zaman içinde, hiçbir şey ilk değildir; hiçbir şey son değildir.

Herşey eş zamanlıdır.

Her bireysel doğal özellik, bütün diğer özellikleri önceden varsaymıştır. Çünkü burada sürekli bir karşılıklılık (mütekabiliyet) ve karşılıklı etki vardır.

Bizim maddi uzaydaki ilişkilerimizin aksine, ebediyette bir obje diğerinin dışında duramaz, fakat bir şey diğerindedir ama ondan farklıdır.

S.42

“Tanrı’daki doğa” diye bir kavram tanımlamış.

Tanrı’daki doğa bizim bildiğimiz doğadır; bu içinde yaşadığımız maddî dünyadır.

Burada “maddi dünya” kavramı açıklama gerektiriyor bence.

Böhme bir atomcu.

Dünyanın madde denen bölünemez birimlerden meydana geldiğini varsayıyor. Halbuki biz mutlak bölünemez birimlerin olduğunu bilmiyoruz. Ama dünyanın mutlak bölünemez parçalaradan meydana gelmediğini kuramsal olarak biliyoruz. Doğada etrafı ile ilişkiye giremeyen birbirinden mutlak kopuk parçacıklar olamaz. Böyle mutlak bölünmez parçalar bildiğimiz bütün doğa yasalarına aykırıdır.

S. 43

Maddî evrenden bahsediliyor.

S.155

İsa’nın bulunduğu yeri anlatıyor. Aslında çok komik. Dinî kitaplarda anlatılan masalları ciddiye alıp onları doğa kanunlarına ve akla uydurmaya çalışıyor. İsa’nın “yaratılmış uzayın ilişkilerinden önce varolan yaratılmamış bir yerde olduğunu” söylüyor. Dünyadaki eşyaları ve eşyaların uzay içindeki ilişkilerini “maddeleşmiş ve çürümüş uzay ilişkileri” olarak tanımlıyor. (İngilizce paragraph şöyle: “This Where, this Space, this theater of His Manifestation is eternal, uncreated, before the foundation of the world was laid; it isprior to the relations of created space, to these materialized and corrupted space-relations.)

S. 165

Bizim kendi bedenimizin ve etrafımızdaki şeylerin varlığı o kadar kaba bir maddedir ki; ağırlıkla, karanlıkla, ölümle ve çürümeyle o kadar tıkanmıştır ki; tin (öz, ruh) tarafından tamamen ve nüfuz edilmiş e ışınlanmış bir vücutlanmayı anlamamız çok zor olur.

Demek istiyor ki, bedenimiz ve etrafımızda vücut bulmuş herşey o kadar kabadır ki bizim öz ile vücut bulmuş bir canlıyı anlamamız zordur. Burada tabii “spirit” kelimesini tercümede zorlanıyoruz çünkü töz olabilir, tin olabilir, ruh olabilir.

Böyle ruhtan vücut bulmuş varlığı biz kaba saba insanlara anlatmanın imkansızlığını da belirtmeden edememiş. Kendinin de anlayabildiği şüpheli.

S. 169

Aslında “eter” gibi bir şeyden bahsediyor.

Cenneti anlatıyor. Cennet bizden uzakta olamaz diyor çünkü cennet uzayda bizden maddî mesafeler ile ayrılmamıştır, çünkü cennet bu maddî dünyanın yasalarına uymaz.

İşte burada etere benzer bir maddeden bahsediyor.

Doğası icabı heryeri kaplar, heryerde hazırdır…

S. 169

Burada da madde dünyasının ötesindeki ruhlar dünyasını görmemizi engelleyen bir perde olduğunu söylüyor. Çok değişik kültürler bunu zaten söyler.

Bu perdeyi çoğu insan gerçek zanneder diyor (the thing itself).

Halbuki gerçek bu perdenin arkasındaymış.

Bence gerçek yok. Tek gerçek görüntüdür.

Notlar:

— Bahsi geçen kitap: H. L. Martensen, Jacob Boehme: His Life and Teaching, London, 1885

Jacob Böhme hayatı.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s