Tek sabit değişimdir

Sizin bu herşeyin sürekli değiştiği ilkeniz değişmiyor ama. Herşey değişiyorsa bu ilke neden değişmiyor?

Yok, benim dediğim bir şey değil ki bu. Herkesin bildiği gibi değişimin tek sabit olduğunu ilk söyleyen Heraklitmiş. Ben bunun faydalı bir varsayım olduğunu düşünüyorum, o kadar. Siz öyle düşünmüyorsanız tabii ki saygı duyarım. Ama bir ilkenin değişken olabileceği benim için anlamlı değil. Tabii ki değişmeyen şeyler vardır diyebiliriz. Yerel olarak bu doğrudur. Bir insanın hayatı boyunca aynı insan olduğunu varsayarız. Her an değiştiği halde.

Bunun faydalı bir varsayım olduğuna dair bir örnek verebilirim. Binlerce yıl astronomlar yıldızların sabit olduğuna inanmışlardır. Halbuki Heraklit’i dinleyip herşeyin değişim halinde olduğunu kabul etselermiş o zaman yıldızların bile hareket ettiğini bilirlermiş. Yıldızların hareket ettiği ancak geçen yüzyıl gözlemler aracılığı ile bulunmuştur. İlkesel olarak binlerce yıl bilindiği halde.

İlke, ilke olduğu için değişmiyor. Tanımlama icabı ilke sabit kalıyor.

Ayrıca “Tek sabit değişimdir” diyen bir lafı nasıl değişken yapabiliriz? Değişmeyen şeyler oranlar olabilir. Mesela gezegenlerin yörüngelerinin yarıçapı arttıkça dönemi 3/2 katında azalır. Bu sabittir. Ama sizce bu kural değişimin değişmez olduğunu yanlışlamış mı oluyor? Bence değil. Ki bu oran bile zamanla değişiyor olabilir.

Notlar:

Bahsi geçen Twitler.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s